Prosperhoeve

onthaalpoort van het grenspark Groot-Saeftinghe

De site Prosperhoeve of Prospersite

 

De Prosperhoeve of Prospersite is een historische hoeve, bestaande uit een groep gebouwen, allen opgericht tussen 1850 en 1859.
De hoeve fungeerde initieel als het lokale zenuwcentrum van de familie Arenberg voor de exploitatie van de Prosperpolder, na de inpoldering van 1846.

Prosperhoeve

De Prospersite in de Belgische Dreef te Prosperpolder getuigt van de bijzondere geschiedenis van de Wase Linkerscheldeoever. Vanaf het midden van de zeventiende eeuw dijkte de adellijke familie Arenberg lage moerassige gronden gelegen langs de Scheldeoever in. Omstreeks 1846 ontstond op deze manier de Prosperpolder. Vanaf 1850 verrees centraal in de polder de Prosperhoeve, het Groothof genaamd, met kort daarna nog drie andere hoeves, namelijk de Petrushoeve, de Engelbertushoeve en de Antoniushoeve. De exploitatie van alle omliggende poldergronden werd aangestuurd vanuit de Prosperhoeve. Bij uitstek is deze hoeve het symbool van jaren noeste arbeid voor het inpolderen en nadien voor het uitbaten van het land. Op deze zeer vruchtbare gronden bouwden tal van families gedurende meer dan anderhalve eeuw hun bestaan en welvaart uit.

Prosperpolder, een beschermd dorp

Meer dan dertig jaar geleden, bij Ministerieel Besluit van 22 september 1982, kreeg de zogenaamde maalderij met woning inclusief inboedel een bescherming als monument, terwijl het geheel van de Prospersite als dorpsgezicht werd beschermd.

De meer recente beschermingsbesluiten van 27 februari 2013 die de omgeving van de kerk en de pastorie als dorpsgezicht klasseren, de pastorie als monument en ten slotte de Sint-­Engelbertuskerk met de bijhorende begraafplaats als monument, maken duidelijk dat voor Prosperdorp een toekomst is weggelegd.

Een van de concrete actiepunten in de realisatie van een maximale veiligheid, namelijk het voorkomen van overstromingen, en het behoud en de optimalisatie van de natuurlijkheid, is het creëren van 600 ha bijkomende natuur langs de Westerschelde in Nederland en 1000 ha natuur en wetland langs de Schelde in Vlaanderen.

prosperpolder luchtfoto
prospersite 2016

Eén van deze prioritaire acties is de toeristische ontsluiting van de regio Linieland van Waas en Hulst met knooppunten in de verschillende gemeenten. In Beveren is de recreatief-­toeristische ontwikkeling van een knooppunt in Prosperpolder een topprioriteit.

Eén van de grote uitdagingen voor de toekomst die uit deze initiatieven is gedefinieerd, is hoe het bijzondere erfgoed van Prosperpolder in deze nieuwe context een andere, betekenisvolle, dynamische, duurzame en toekomstgerichte functie te geven.

Dit in evenwicht met de doelen die voor het gehucht Prosperpolder en de nabije omgeving zullen worden bepaald, inspelend en aansluitend op de ingrijpende wijzigingen die het negentiende-­eeuwse polderlandschap ondergaat.

De maalderij

Het oudste gedeelte van het gebouw is het oorspronkelijk koetshuis van de Prosperhoeve. Omstreeks 1892 werd het verbouwd tot een ruimte waarin diverse machines werden geplaatst waaronder een stoommachine die instonden voor de verwerking van veevoeder.

Vanaf 30 april 1904 functioneerde het bedrijfsgebouw als noodkerk voor de sterk groeiende bevolking van Prosperpolder. Het gebouw kwam terug vrij bij de inwijding van de nieuwe Sint-­Engelbertuskerk op 4 september 1911.

Omstreeks 1892 werd het huidige woonhuis aan het koetshuis aangebouwd. In dat jaar startte de uitbating op de Prosperhoeve met een professionele melkerij, die overigens slechts tot 1898 het jaar waarin de centrale uitbatingsvorm werd verlaten heeft bestaan.

De maalderij
Maalderij Prosperhoeve

Een gedeelte van de nieuwe vleugel werd betrokken door de leiding van de melkerij. In 1898 werd de gewezen melkerij woonhuis van pachter Gustaaf Pauwels.

Tussen 1904 en 1911 woonde kapelaan Van Haelst in het huis. Eind 1917 verkocht het huis van Arenberg de gebouwen aan molenaar Juliaan Poppe die in de voormalige noodkerk een maalderij inrichtte. Onmiddellijk na de Eerste Wereldoorlog, in 1919, verkocht Poppe het huis en het bedrijfsgebouw aan Joseph Rosseel, een molenaar uit Meerdonk. Diens zoon Eduard nam er echter zijn intrek. Hij werd eigenaar in 1921 en bouwde het machinepark verder uit met machines voor hout-­ en metaalbewerking. In 1952 nam Leon Vercruyssen, schoonzoon van Eduard Rosseel, de maalderij over (m.a.w. de veevoederverwerking), tot de sluiting in 1978.

De machinekamer

Als energiebron voor de aandrijving van de melkerij en de voederbewerking wordt in de loop van 1892 een stoommachine in gebruik genomen. Met de stopzetting van de melkerij in onbruik geraakt wordt deze rond de daaropvolgende eeuwwisseling ontmanteld en verkocht.

Bij de oprichting van de maalderij opteert men voor een armgasmotor als aandrijving. Dit type motor bezit echter het nadeel dat bij hoge belasting, bv. het koppelen van meerdere machines tegelijkertijd, het vereiste toerental moeilijk te handhaven was. Om hem van de nodige brandstof te voorzien (in dit geval gas verkregen door het verbranden van kolen) dient men regelmatig de vuurhaard bij te vullen, een zeer arbeidsintensief opdracht.

Mettertijd wordt dit probleem -­ wegens de voortdurende uitbreiding van het machinepark – alsmaar groter. In 1951 besluit men de armgasmotor door de huidige mono cilinder dieselmotor te vervangen.

Deze motor uit de jaren 1930 was oorspronkelijk een armgasmotor die door de firma Cyriel Lobbestael en zonen uit Rumbeke tot dieselmotor is omgebouwd. In het voorjaar van 1951 wordt hij als energiebron in de maalderij gemonteerd.

dieselmotor maalderij

Prospersite Onthaalpoort vzw

De vzw Prospersite Onthaalpoort werd opgericht op 21 augustus 2015.
De vzw stelt zich als doel om de gebouwen en de omgeving van de historische Prosperhoeve, de oorspronkelijke draaischijf van Prosperpolder, een nieuwe toekomst te bieden dankzij:

  • een visuele reconstructie van de hoeve in het actuele landschap
  • een nieuwe, aan de nieuwe omgeving aangepaste functie
  • een nieuwe aangepaste inhoudelijke werking
  • een duurzaam beheer en exploitatie van de site
de elektrieken draad Geen categorie
6 juni 2019

De Dodendraad

De bezetting van België stelde de Duitsers organisatorisch voor zware problemen. Eén ervan was het afsluiten van de 450 kilometer lange grens met het neutrale Nederland. Tijdens de eerste chaotische…
vrijwilligers Prosperhoeve Geen categorie
1 maart 2019

Onze enthousiaste vrijwilligers

In de maalderij van de Prosperhoeve aan de Belgische Dreef 8 in Prosperpolder werkt sinds enkele maanden een ploeg enthousiaste vrijwilligers aan de grote schoonmaak en aan het herstel van…
Luchtfoto Prosperpolder Geen categorie
21 mei 2016

Een dag in Prosperpolder

Prosperpolder, lente 2016. Het is een doordeweekse woensdagvoormiddag in april. Het enige dorpscafé ‘den Angeluus’ is nog gesloten en behalve een tractor die een mestkar trekt op een iets verder…

Een bezoekje brengen?

Wij werken samen met de Smaak van Waas.
Smaak van Waas